جواب قطعی و ثابتی برای اینکه طبیعت قهوه گرم است یا سرد در منابع طب سنتی پیدا نشده است، تعدادی از منابع قدیمی قهوه را گرم و خشک دانسته اند و بعضی دیگر سرد و خشک. نوع دان قهوه مثل عربیکا یا روبوستا به تنهایی هم جواب سوال را کامل به شما نمی دهد. در ادامه خیلی ساده بررسی می کنیم این اختلاف از کجا شکل گرفته و منظور از مصلح قهوه چیست.
طبع قهوه چیست؟
ابتدا یک موضوع ساده را حل کنیم: طبع قهوه با دمای قهوه یکی نیست. ممکن است یک فنجان کاملا داغ در منابع سنتی طبع آن سرد معرفی شود. مطابق با این دیدگاه، خوراکی ها را می توان با دو گروه ویژگی توصیف کرد: گرم یا سرد و خشک یا تر.
بنابراین وقتی عنوان می شود یک ماده سرد و خشک است، منظوری به دمای واقعی آن در محیط نیست. این اصطلاح به چارچوب مزاج در طب سنتی بر می گردد و نباید آن را با مفاهیم و اطلاعات پزشکی امروز یا مقدار کافئین قهوه یکی دانست.

قهوه طبع گرم دارد یا سرد؟
| موضوع | توضیح ساده |
|---|---|
| دیدگاه اول | بعضی منابع سنتی قهوه را گرم و خشک معرفی کردهاند. |
| دیدگاه دوم | بعضی منابع سنتی قهوه را سرد و خشک دانستهاند. |
| آیا نظر قطعی وجود دارد؟ | خیر، در منابع تاریخی اتفاقنظر کامل وجود ندارد. |
| دمای قهوه مهم است؟ | خیر، داغ بودن نوشیدنی به معنی گرم بودن طبع آن نیست. |
| نظر پزشکی امروز | پزشکی مدرن بیشتر درباره اثر کافئین صحبت میکند، نه طبع گرم و سرد. |
جواب این است که بین منابع سنتی درباره طبع قهوه اختلاف وجود دارد. دانشنامه ایرانیکا طبق منابع تاریخی قهوه اشاره می کند که گروهی از پزشکان قدیمی اثر قهوه را گرم و خشک می دانستند و بعضی دیگر آن را سرد و خشک معرفی کردند. پس متوجه می شویم که حتی در گذشته یک نظر واحد درباره اینکه قهوه طبع گرم دارد یا سرد وجود نداشته است.
به همین دلیل خیلی بهتر است که جمله هایی مثل قهوه حتما سرد است یا اینکه تمام قهوه ها طبع گرم دارند را با دقت کامل ببینید. اخیرا بعضی از منابع طب سنتی قهوه بوداده را بیشتر سرد و خشک معرفی کردند ولی این دیدگاه سنتی را نباید به عنوان نتیجه قطعی علم پزشکی مطرح شود.
تاثیر طبع قهوه بر بدن
تاثیر طبع قهوه بر بدن هر فرد می تواند با مزاج او مرتبط باشد. در صورتی که بخواهیم درباره اثر قابل اندازه گیری قهوه بر بدن صحبت کنیم بهتر است به سراغ کافئین برویم.
کافئین با تحریک سیستم عصبی مرکزی می تواند باعث بیشتر شدن هوشیاری شود. مصرف زیاد از حد آن یا حساسیت فردی هم ممکن است همراه با بی خوابی و بی قراری و سایر عوارض قهوه کافئین بالا همراه باشد. در گروهی از افراد کافئین می تواند ترشح اسید معده را افزایش دهد و باعث ناراحتی معده یا سوزش شود.
گاهی اوقات علت لرزش بدن بعد از خوردن قهوه می تواند در اثر مصرف مقدار زیادی از کافئین و حساسیت بالای گیرنده عصبی باشد.
نکته که مهم است و باید توجه داشت این است که این واکنش ها ثابت کننده گرم یا سرد بودن طبع قهوه نیستند. کافئین یک موضوع پزشکی و طبع یک مفهوم مربوط به طب سنتی است.

طبع انواع قهوه چیست؟
| نوع قهوه | در اصل چیست؟ | آیا میتوان طبع قطعی تعیین کرد؟ |
|---|---|---|
| عربیکا | گونه قهوه | خیر، عربیکا بودن بهتنهایی طبع را مشخص نمیکند. |
| روبوستا | گونه قهوه | خیر، کافئین بیشتر به معنی طبع گرمتر نیست. |
| قهوه گلد | نوعی قهوه فوری | طبع جداگانه و قطعی برای آن قابل تعیین نیست. |
| نسکافه | نام تجاری محصولات قهوه | باید ترکیبات خود محصول بررسی شود. |
| اسپرسو | روش تهیه قهوه | روش عصارهگیری بهتنهایی طبع را مشخص نمیکند. |
| قهوه ترک | روش تهیه قهوه | نمیتوان فقط از روی روش تهیه، طبع قطعی تعیین کرد. |
| قهوه دله | قهوه عربی همراه ادویهها | ترکیباتی مثل هل و زعفران در دیدگاه سنتی مهم هستند. |
اسم هایی مثل عربیکا و روبوستا گلد و اسپرسو و قهوه ترک همه یک معنی ندارند. بعضی از آنها اسم نوع دانه هستند و بعضی دیگر به نوع محصول یا روش تهیه اشاره دارند. این موضوع باعث می شود نسبت دادن یک طبع جداگانه به همه موارد راحت و منطقی نباشد.
طبع قهوه عربیکا سرد است یا گرم؟
عربیکا یک گونه قهوه است یعنی زمانی که می گوییم عربیکا، درباره نوع گیاه قهوه صحبت می کنیم نه درباره طبع قهوه. عربیکا کلا کافئین کمتری از روبوستا دارد، اما این تفاوت به این معنا نیست که طبع آن گرمتر یا سرد تر است. پس اگر روی بسته نوشته شده باشد ۱۰۰ درصد عربیکا از این اطلاعات به تنهایی نمی توان نتیجه گرفت نه قهوه از نظر طب سنتی گرم یا سرد است.
طبع قهوه روبوستا سرد است یا گرم؟
فقط از روی روبوستا بودن دانه نمی توان جواب قطعی داد. روبوستا هم یک گونه قهوه است و به طور کلی پر کافئین تر از عربیکا است. خود دانه روبوستا خاستگاه های مختلفی دارد و بسیار گسترده است. اگر معمولا لاین قهوه ای انتخاب می کنید که درصد روبوستا بالایی دارد، احتمالا پرکافئین ترین قهوه روبوستا را بشناسید.
بعد از نوشیدن یک قهوه با درصد روبوستا بالا، قطعا هوشیاری بیشتری احساس می کنید و افراد حساس بی قراری بیشتری احساس می کنند. باز هم این موضوع دلیلی برای طبع گرم تر بودن روبوستا نیست.
طبع قهوه گلد و نسکافه سرد است یا گرم؟
قهوه گلد معمولا در گروه قهوه های فوری است. نسکافه در اصل نام یک برند است که انواع مختلف قهوه فوری تولید می کند.
در مسیر تولید قهوه فوری، قهوه ابتدا استخراج و سپس به شکل پودر یا گرانول محلول تبدیل می شود.
اما باز هم فوری بودن قهوه دلیلی کافی و منطقی برای تعیین طبع جداگانه آن نیست. اگر محصولی افزودنی های دیگر مثل شکر، کریمر یا طعم دهنده هم داشته باشد، دیگر با یک فنجان قهوه خالص رو به رو نیستیم و باید ترکیبات همان محصول را جداگانه بررسی کنیم.

طبع قهوه ترک و اسپرسو سرد است یا گرم؟
در بعضی منابع امروزی طب سنتی، قهوه بوداده بیشتر سرد و خشک معرفی می شود اما قهوه ترک و اسپرسو بیشتر روش تهیه نوشیدنی هستند و خرید پودر قهوه می تواند برای هر دو روش یکسان باشد یعنی شما می توانید که از یک نوع پودر قهوه استفاده کنید. اما درجه آسیاب و مقدار آب و روند عصاره گیری متفاوتی انتخاب و انجام شود.پس بهتر است که صرفا به دلیل اسپرسو یا ترک بودن، طبع قطعی و متفاوتی برای نوشیدنی در نظر نگیریم.
طبع قهوه دله سرد است یا گرم؟
قهوه دله یا همان قهوه عربی به طور کلی شامل قهوه تنها نیست و افزودنی های همراه آن مهم هستند. معمولا این قهوه همراه با هل و زعفران و … سرو می شود. اگر در چارچوب سنتی نگاه کنیم، هل و زعفران در گروه مواد گرم هستند پس قهوه ای که با این مواد تهیه شده از دیدگاه سنتی با قهوه خالص یکی در نظر گرفته نمی شود.
البته باید در نظر گرفت که مقدار و ترکیب ادویه ها در دستور های مختلف قهوه دله متفاوت است، پس برای همه ی آنها نمی توان یک حکم ثابت داد.
طبع قهوه با شیر تغییر میکند؟
از نظر ترکیب غذایی بله قهوه با شیر همان قهوه خالص نیست و پروتئین و چربی و قند وارد نوشیدنی می شود.
در طب سنتی، درباره اینکه شیر دقیقا طبع قهوه را به چه شکلی تغییر می دهد دیدگاه واحد و قابل تعمیمی وجود ندارد.
یک نکته قابل توجه هم این است که بعضی از مطالب اینترنتی ادعا دارند که خوردن قهوه با شیر باعث بیماری هایی مثل برص می شود. چنین ادعایی را نمی توان به عنوان یک واقعیت پزشکی در نظر داشت و طبق شواهد علمی معتبر، نکته ای برای اثبات چنین رابطه ای وجود ندارد.

مصلح قهوه چیست؟
| ماده همراه قهوه | کاربرد در نوشیدنی | نگاه طب سنتی |
|---|---|---|
| هل | ایجاد عطر و طعم ادویهای | معمولاً گرم در نظر گرفته میشود. |
| دارچین | ایجاد طعم گرم و شیرینمانند | در گروه ادویههای گرم قرار میگیرد. |
| زنجبیل | ایجاد طعم تند | معمولاً گرم در نظر گرفته میشود. |
| زعفران | ایجاد عطر و رنگ متفاوت | در منابع سنتی از مواد گرم شناخته میشود. |
| گلاب | ایجاد رایحه متفاوت | در بعضی توصیههای سنتی همراه قهوه استفاده میشود. |
در طب سنتی، مصلح به ماده ای گفته می شود که همراه خوراکی مصرف می شود تا مطابق با همین دیدگاه، بعضی از ویژگی و خاصیت ها یا اثر های آن را تعدیل کند.
در منابع سنتی امروزی، موادی مثل زعفران و گلاب و زنجبیل به عنوان مصلح قهوه معرفی و شناخته شده اند.
زعفران و هل علاوه بر این موضوع، عطر قهوه را تغییر می دهند. زنجبیل طعم تند تری ایجاد می کند و گلاب بوی متفاوتی به نوشیدنی می دهد.
دارچین نیز در طب سنتی از ادویه های گرم شناخته شده است و می توان مقدار کمی از آن برای طعم دادن به قهوه استفاده کرد اما نیازی نیست در همه ی منابع آن را مصلح قطعی قهوه معرفی کنیم.

چگونه طبع قهوه را متعادل کنیم و سردی آن را کاهش دهیم؟
اگر بر اساس دیدگاه طب سنتی قهوه را سرد در نظر می گیرید، ساده ترین روش این است که مقدار کمی از ادویه های گرم را امتحان کنید.
برای مثال کمی هل یا دارچین به قهوه اضافه کنید. چند رشته زعفران یا مقدار کمی زنجبیل در بعضی ترکیب ها استفاده می شود.
اما مقدار این مواد را زیاد نکنید چون خیلی سریع ممکن است طعم اصلی قهوه را پوشش دهند و به نوشیدنی غالب شوند.
یک نکته مهم تر: این مواد اثر کافئین را خنثی نمی کنند و اگر بعد از قهوه دچار بی خوابی، تپش قلب یا بی قراری می شوید، راه حل اصلی معمولا توجه به مقدار و زمان مصرف کافئین است، نه اضافه کردن دارچین یا زعفران.
کدام قهوه طبع گرم دارد و برای افراد با طبع سرد مناسب است؟
جواب این سوال فقط از روی نام دانه یا روش تهیه قابل اثبات نیست و نمی توان گفت عربیکا گرم است و روبوستا سرد است یا اسپرسو بهترین انتخاب برای افراد سرد مزاج است. اگر از چارچوب سنتی نگاه می کنید، می توانید قهوه را همراه با کمی هل، دارچین، زنجبیل یا زعفران مصرف کنید؛ چون این موارد در همان چارچوب جزو مواد گرم شناخته می شوند.
اما انتخاب قهوه را فقط بر اساس طبع انجام ندهید. اگر به کافئین حساس هستید، میزان کافئین و واکنش بدن شما مهم تر است و باید تحقیق کنید کدام قهوه کافئین کمتری دارد. مثلا روبوستا چون کافئین بیشتری از عربیکا دارد قطعا برای فرد حساس انتخاب مناسبی نیست حتی با مصرف ادویه گرم. در کل در بین انواع قهوه در جهان خوب است که تفاوت گونه های مختلف را بشناسید و نسبت به سیستم بدن خود بهترین انتخاب را داشته باشید. دو گونه رایج که عربیکا و روبوستا هستند و دانستن اینکه کدام قهوه کافئین بیشتری دارد شما را آگاه تر می کند.
برای سوال طبیعت قهوه گرم است یا سرد؟ یک پاسخ تاریخی یکسان پیدا نشده است و بعضی منابع قهوه را گرم و خشک و بعضی سرد و خشک دانسته اند. عربیکا یا روبوستا و حتی اسپرسو هم به تنهایی طبع قهوه را مشخص نمی کنند اما دانستن تفاوت قهوه عربیکا و روبوستا باعث می شود کافئین نوشیدنی را آگاهانه تر بسنجید. اگر دیدگاه سنتی را دنبال می کنید، ادویه هایی مثل هل و زعفران و زنجبیل از همراه های رایج قهوه هستند. در کافارو برای شما طرز تهیه قهوه زعفرانی را فراهم کردیم تا اگر قهوه به تنهایی برای شما جالب نیست در خانه بتوانید این نوشیدنی را درست کنید.

سوالات متداول
آیا قهوه طبع سرد و خشک دارد؟
در بعضی منابع طب سنتی، قهوه سرد و خشک معرفی شده است؛ اما این نظر در همه منابع یکسان نیست. برخی منابع تاریخی قهوه را گرم و خشک دانستهاند. بنابراین بهتر است طبع سرد و خشک را بهعنوان یکی از دیدگاههای طب سنتی در نظر بگیریم، نه یک نظر قطعی و مورد توافق همه منابع.
طبع قهوه اسپرسو گرم است یا سرد؟
اسپرسو در اصل یک روش تهیه قهوه است و نام یک نوع دانه نیست. به همین دلیل نمیتوان فقط به دلیل اسپرسو بودن نوشیدنی، طبع جداگانه و قطعی برای آن مشخص کرد. نوع دانه، ترکیبات نوشیدنی و دیدگاه منبع طب سنتی نیز در پاسخ به این سؤال اهمیت دارند.
طبع قهوه عربیکا گرمتر است یا روبوستا؟
نمیتوان براساس عربیکا یا روبوستا بودن، یکی را حتماً دارای طبع گرمتر دانست. روبوستا معمولاً کافئین بیشتری از عربیکا دارد، اما کافئین بیشتر به معنی طبع گرمتر نیست. «میزان کافئین» و «طبع» دو مفهوم متفاوت هستند.
برای رفع سردی قهوه چه چیزی به آن اضافه کنیم؟
در چارچوب طب سنتی، موادی مانند هل، دارچین، زنجبیل و زعفران معمولاً برای همراه کردن با قهوه پیشنهاد میشوند. میتوانید مقدار کمی از این مواد را براساس ذائقه به نوشیدنی اضافه کنید. این کار یک توصیه در چارچوب طب سنتی است و اثر کافئین را خنثی نمیکند.
آیا اضافه کردن شیر طبع قهوه را تغییر میدهد؟
اضافه کردن شیر، ترکیب نوشیدنی را تغییر میدهد و قهوه با شیر دیگر همان قهوه خالص نیست. در طب سنتی ممکن است ترکیب مواد غذایی در ارزیابی طبع نوشیدنی در نظر گرفته شود، اما نمیتوان با قطعیت گفت اضافه کردن شیر همیشه طبع قهوه را به شکل مشخصی تغییر میدهد.
آیا قهوه گلد طبع متفاوتی با قهوه معمولی دارد؟
قهوه گلد نوعی قهوه فوری است و فوری بودن آن بهتنهایی دلیل کافی برای تعیین یک طبع متفاوت نیست. بهتر است ترکیبات همان محصول را بررسی کنید؛ زیرا بعضی محصولات فقط قهوه فوری هستند و بعضی دیگر ممکن است شکر، کریمر یا مواد دیگری هم داشته باشند.
آیا افراد سردمزاج نباید قهوه بخورند؟
نمیتوان چنین توصیه کلیای برای همه افراد ارائه کرد. اگر از دیدگاه طب سنتی پیروی میکنید، ممکن است استفاده از بعضی ادویههای گرم همراه قهوه پیشنهاد شود. از طرف دیگر، واکنش واقعی بدن به کافئین هم مهم است؛ بهخصوص اگر بعد از مصرف قهوه دچار بیخوابی، تپش قلب یا بیقراری میشوید.
آیا گرم بودن قهوه به معنی گرم بودن طبع آن است؟
خیر. دمای نوشیدنی و طبع آن دو موضوع متفاوت هستند. یک فنجان قهوه میتواند از نظر فیزیکی داغ باشد، اما در یک منبع طب سنتی سرد و خشک معرفی شود. منظور از گرم و سرد بودن طبع، دمای واقعی نوشیدنی نیست.
دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید