فرض کنید که صبح زود سر حال و با انگیزه از خواب بیدار می شوید، کتری را روشن می کنید و منتظر هستید تا با عطر خوش قهوه و طعم دلپذیر آن روزتان را آغاز کنید، اما با نوشیدن اولین جرعه متوجه می شود که فقط دارید یک آب رنگی و داغ می نوشید! خبری از عطر و طعم نیست! بی مزه شدن قهوه یکی از تجربه های نا امید کننده برای قهوه دوستان است. که به چند علت ساده فنی و قابل رفع کردن بر می گردد: کیفیت دانه های قهوه، درجه حرارت نا مناسب آب، رعایت نکردن نسبت آن به قهوه و کیفیت آب. برای اطلاعات بیشتر از این موارد و رفع آن ها با من در این مقاله همراه شوید.
کیفیت دانه قهوه و عطر و طعم آن: آغاز همه چیز از مزرعه قهوه
اولین و مهم ترین دلیل بی مزه شدن قهوه، خود ماده اولیه است. بهترین باریستای دنیا هم نمی تواند از قهوه بی کیفیت، عطر و طعم افسانه ای استخراج کند! قهوه یکی محصول کشاورزی است و مانند سایر محصولات کیفیت و تازگی آن حرف اول را می زند. وقتی از دان قهوه صحبت می کنیم باید بدانیم که روغن های معطر آن بعد از رست شدن شروع به اکسید شدن و می کند و هر چه بیشتر از رست بگذرد، طعم آن پیچیدگی خود را از دست می دهد. همچنین قرار گیری در معرص نور و رطوبت نیز می توان قهوه را به سمت تخت شدن طعم سوق دهد. پس برای جلوگیری از بی مزه شدن قهوه، آن را به صورت دانه تهیه کنید و درست قبل از دم آوری آسیاب کنید.
تاثیر درجه آسیاب بر عصاره گیری
یکی از اشتباهات رایج در دم آوری قهوه، انتخاب اشتباه درجه آسیاب است. فرایند دم آوری قهوه در حقیقت همان عصاره گیری است. آب باید بتواند مواد طعم دار و معطر را از دل قهوه بیرون بکشد. اگر درجه آسیاب شما خیلی درشت باشد (اندازه نمک دریا را در ذهن داشته باشید!)، آب خیلی سریع از بین ذرات عبور می کند و فرصتی برای حل کردن طعم در خود را ندارد. به این اتفاق عصاره گیری ناقص می گویند که از مهم ترین دلایل بی مزه شدن قهوه است. روی دیگر سکه این است که شما بخواهید پودر قهوه را آماده تهیه کنید، در این صورت باید دقت کنید که درجه اسیاب باید با تجهیزات دم آوری شما (فرنچ پرس، موکاپات یا اسپرسوساز) سازگار باشد. اندازه مناسب برای روش دم آوری، از عواملی است که تعادل طعم را ایجاد می کند.
دمای نامناسب آب و بی مزه شدن قهوه
برخی افراد فکر می کنند که بهترین دما برای دم آوری قهوه 100 درجه سانتی گراد است در حالی که اگر دما بیش از حد بالا باشد، ممکن است موجب سوختن ترکیبات قهوه شود و طعمی نامناسب را ایجاد کند. از طرف دیگر دمای زیر 90 درجه نیز قدرت کافی برای استخراج روغن ها و قندهای موجود در قهوه را نخواهد داشت. دمای ایده آل برای اکثر روش های تهیه قهوه در خانه، بین 90 تا 96 درجه سانتی گراد است. اگر دماسنج در اختیار ندارید، بعد از چوش آمدن بین 30 تا 60 ثانیه صبر کنید تا دمای آن افت کند و سپس قهوه را روی آن بریزید. استفاده از آب ولرم یا ابی که به اندازه کافی داغ نشده منجر به یک فنجان قهوه بی مزه می شود.
نسبت طلایی قهوه به آب برای یک قهوه خوش طعم
گاهی نه تقصیر دانه است و نه دما! بلکه این نسبت آب و قهوه است که باعث بی مزه شدن قهوه شده است. در دنیای قهوه مفهومی به نام نسبت استاندارد آب به قهوه وجود دارد که به آن نسبت دم آوری می گویند. به طور کلی نسبت 1 به 15 یا 1 به 17 یک نسبت عالی برای شروع است. یعنی به ازای هر 1 گرم قهوه، از 15 الی 17 گرم آب استفاده کنید. این نستب باعث می شود که قهوه ای درست شود که در آن بتوان تمام نت های طعمی (ترشی، شیرینی و تلخی) را احساس کرد. فراموش نکنید که ریختن چشمی قهوه، یکی از بزرگترین اشتباهات رایج در دم آوری قهوه است که تداوم کیفیت را از بین می برد.
کیفیت آب و طعم قهوه: عنصری که نادیده می گیرید!
بیش از 98 درصد محتوای فنجان شما را اب تشکیل می دهد. اگر آب استفاده شده دارای سختی زیاد یا کلر زیاد باشد، بر طعم قهوه اثر منفی می گذارد. آب خیلی سخت اجازه نمی دهد که طعم های قهوه آزاد شوند، در مقابل آب خیلی نرم یا مقطر هم باعث می شود قهوه طعمی تند و نا متعادل پیدا کند. آب تصفیه شده می تواند نقش موثری در جلوگیری از بی مزه شدن قهوه ایجاد کند.
چرا اسپرسو بی مزه می شود؟
در مورد دستگاه های اسپرسوساز، موضوع کمی حساس تر می شود. از یک شات قهوه غلظت و بافت لازم را نداشته باشد، به اصطلاح می گوییم که عصاره گیری ضعیف بوده است. علت آبکی شدن قهوه اسپرسو معمولا به سه عامل بر می گردد:
- تمپ نامناسب: اگر قهوه را درون بکست به خوبی فشرده نکنید، آب از مسیرهای راحت تر عبور کرده و عصاره گیری یکنواخت انجام نمی شود.
- مقدار قهوه: استفاده از مقدار کمی پودر در سبد دستگاه
- فشار دستگاه: از پمپ فشار کافی ایجاد نکند، عصاره گیری به درستی انجام نمی شود.
برای اینکه دیگر با تجربه بی مزه شدن قهوه روبرو نشوید، این چک لیست را مد نظر قرار دهید:
- همیشه از دانه های تازه رست شده استفاده کنید.
- درجه آسیاب را متناسب با ابزار دم آوری خود تنظیم کنید.
- از ترازوی دیجیتال برای رعایت نسبت دقیق آب و قهوه استفاده کنید.
- دمای آب را کنترل کنید (بین ۹۰ تا ۹۶ درجه).
- تجهیزات خود را همیشه تمیز نگه دارید، چون باقیمانده روغنهای قدیمی قهوه می توانند طعم فنجان جدید را خراب کنند.
با رعایت این نکات ساده، دیگر لازم نیست نگران بی مزه شدن قهوه باشید. هر فنجان قهوه فرصتی است برای لذت بردن از عطر و طعمی منحصربه فرد، پس با دقت در جزئیات، این لذت را به خودتان هدیه دهید. برای تهیه انواع پودر قهوه، دان قهوه، تجهیزات دم آوری و سایر اکسسوری قهوه به فروشگاه کافارو مراجعه کنید.
| عامل موثر | دلیل بیمزه شدن | راه حل |
|---|---|---|
| کیفیت دانه | استفاده از دانه کهنه یا پودر مانده | خرید دانه تازه و آسیاب در لحظه |
| درجه آسیاب | آسیاب خیلی درشت (عصارهگیری ناقص) | تنظیم ریزتر درجه آسیاب |
| دمای آب | استفاده از آب ولرم (زیر ۹۰ درجه) یا بسیار داغ | دمای ایدهآل ۹۰ تا ۹۶ درجه سانتیگراد |
| نسبت ترکیب | استفاده بیش از حد از آب نسبت به قهوه | رعایت نسبت طلایی ۱ به ۱۵ یا ۱ به ۱۷ |
| کیفیت آب | سختی بالای آب یا وجود کلر بیش از حد | استفاده از آب تصفیه شده یا فیلتر شده |
سوالات متداول
قیمت بالا تضمینکننده طعم نیست. اگر دانه قهوه شما بیش از حد از تاریخ رستش گذشته باشد یا درجه آسیاب آن با دستگاه شما هماهنگ نباشد، حتی گرانترین قهوهها هم بیمزه و آبکی به نظر میرسند.
