وقتی در خانه قهوه درست می کنیم ممکن است گاهی اوقات طعم آن بسیار تلخ، ترش یا بی مزه شود یا این که طعمی شبیه به سوختگی بدهد، خیلی از افراد در مواجهه با این مشکلات حس می کنند که مشکل از خود قهوه است و ممکن است قهوه بی کیفیتی را خریداری کرده باشند اما عمده این مشکلات در جزییات فرآیند دم آوری نهفته است.
برای خوش طعم شدن قهوه لازم به داشتن دستگاه و تجهیزات دم آوری گران قیمت نیست و حتی لازم نیست که یک باریستای حرفه ای باشید فقط کافی است چند مورد از اصول دم آوری آن را بشناسید و با دقت بیشتری قهوه را درست کنید.
برای درست کردن قهوه خوب ابتدا باید بدانیم طعم قهوه چگونه شکل می گیرد؟ ،طعم خوب قهوه بستگی به عواملی مثل دانه تازه، آسیاب اصولی ، آب مناسب، دمای کنترل شده و نسبت صحیح و زمان بندی دارد. وقتی یکی از این بخش ها به طور درست اجرا نمی شود در نتیجه نهایی تاثیر به سزایی میگذارد و طعم هایی شبیه تلخی زیاد، ترشی یا آبکی بودن به دست می آید، در این راهنما 10 نکته عملی و کاربردی را می خوانید که به شما در درست کردن یک قهوه خانگی خوش عطر و طعم و حرفه ای کمک می کنند.

چرا قهوه خانگی بدطعم می شود؟
بدطعم شدن قهوه خانگی بسته به طعم ایجاد شده راه حل های خود را دارد.
اگر قهوه شما طعم بسیار تلخ به خود گرفته به طور معمول این مشکل می تواند از عصاره گیری بیش از حد، دمای بالا یا آسیاب خیلی ریز باشد همچنین زمان دم آوری طولانی مدت می تواند در طعم تلخ تاثیر گذار باشد.
اگر قهوه ترشی آزاردهنده دارد به دلیل عصاره گیری ناکافی است و این به این معنی است که آب نتوانسته ترکیبات طعمی قهوه را به خوبی استخراج کند، آسیاب درست یا آب کم حرارت نیز می توانند از دلایل بعدی طعم ترش قهوه باشند.
اگر قهوه بی مزه شده است به خاطر نسبت اشتباه آب و قهوه است یا اینکه دان قهوه شما کهنه بوده است.
طعم سوخته قهوه نیز به دلیل دمای بیش از حد، حرارت بالا یا تمیز نبودن ابزار دم آوری است، همچنین رست خیلی تیره در این طعم تاثیر می گذارد.

خرید قهوه تازه به جای قهوه گران
یکی از رایج ترین اشتباهاتی که دوستداران قهوه انجام می دهند این است که فکر می کنند دلیل گران بودن بعضی قهوه ها به خاطر طعم خوب آن است و اقدام به خرید قهوه ها با هزینه گزاف می کنند ولی در عمل تازگی قهوه معیاری است که از قیمت آن مهم تر است.
دانه قهوه بعد از رست شدن به مرور عطر و طعم خود را از دست می دهد، اگر قهوه ای مدت زیادی از برشته شدنش گذشته باشد حتی با دم کردن اصولی هم ممکن است طعم خوبی ندهد و بسیار بی جان و کدر باشد.
برای بهتر شدن طعم قهوه خانگی بهتر است هنگام خرید قهوه به تاریخ رست آن توجه کنید و دانه ای را بخرید که چند روز یا چند هفته از رست آن بیشتر نگذشته باشد تا بهترین کیفیت عطر و طعم را رقم بزند.
برای بهترین طعم قهوه خانگی فرقی نمی کند که رست قهوه تیره یا روشن باشد، این موضوع سلیقه ای است،تفاوت اصلی باید هنگامی که بسته قهوه را باز می کنید مشخص باشد و آن حس کردن یک بوی زنده و گرم از قهوه است، اگر این بو استشمام نشود احتمال زیاد در فنجان قهوه شما همان بی روحی قبل همچنان مشاهده می شود.

آسیاب کردن قهوه درست قبل از دم آوری
اگر قصد دارید طعم قهوه خانگی خود را از طعمی معمولی به طعم واقعا خوب برسانید، آسیاب کردن به موقع قهوه یکی از مهمترین نکته هاست.
قهوه ای که از حالت دان به حالت پودر قهوه تبدیل شده است خیلی سریع از دانه کامل عطرش را از دست می دهد زیرا که سطح تماس آن با هوا بیشتر می شود و ترکیبا عطری آن زودتر از بین می روند.
بهترین کار برای داشتن طعمی بهتر خرید دان قهوه به طور کامل است. برای هربار درست کردن قهوه بهتر است که به اندازه مصرف همان وعده دان قهوه را درست قبل از دم آوری آسیاب کنید، حتی فاصله چند ساعته می تواند برروی طعم نهایی فنجان قهوه تاثیر گذار باشد.
اگر تا امروز این کار را نمی کردید مطمئنا از این به بعد تفاوت طعمی خاصی را در فنجان خود حس می کنید، البته که نوع آسیاب هم بسیار مهم است، آسیاب قهوه باید به گونه ای باشد که تمام ذرات آن به یک شکل آسیاب شوند و یکنواختی خاصی در پودر مشاهده شود.

انتخاب درجه آسیاب مناسب با روش دم آوری
یکی از علت های رایج تلخ یا ترش شدن بیش از حد قهوه، درجه آسیاب نامناسب آن است. قهوه اگر خیلی ریز آسیاب شود آب بیش از حد عصاره آن را می گیرد و طعم تلخی و خشکی می دهد، اگر خیلی درشت آسیاب شود عصاره گیری آن به طور مطلوب انجام نمی شود و نتیجه آن قهوه ای ترش و آبکی و بی جان است.
درجه آسیاب برای ابزارهای مختلف دم آوری باید به این گونه باشد :
- برای فرنچپرس آسیاب درشت مناسبتر است.
- برای پوراور یا روشهای چکهای، آسیاب متوسط تا متوسطروبهریز بهتر جواب میدهد.
- برای اسپرسو آسیاب ریز لازم است.
- برای موکاپات آسیاب باید از اسپرسو کمی درشتتر باشد.
نکته ای که مهم است این است که اندازه آسیاب مناسب را به تدریج باید متوجه شوید، اگر قهوه شما با رعایت این سایزهای آسیاب باز هم تلخ شد کمی آن را درشت تر کنید و اگر ترش شد آسیاب را کمی ریزتر کنید.
آب خوب، نصف راه طعم قهوه
یکی از نکاتی که خیلی از افراد حتی حرفه ای ها به آن توجه نمی کنند کیفیت آب برای دم آوری قهوه است. اگر آب بوی کلر بدهد یا خیلی سنگین باشد یا طعمی اضافی داشته باشد تمام ویژگی های خود را به قهوه منتقل می کند.
بهترین آب برای قهوه، آبی است که تمیز و بدون ناخالصی باشد و بوی اضافی در آن وجود نداشته باشد، لازم نیست به سراغ آب معدنی های گران قیمت و عجیب غریب بروید فقط کافی است همان آبی که نوشیدن آن برای شما حس گوارا بودن می دهد همان را انتخاب کنید.
اگر قهوه تان مدام بی روح یا کدر می شود، حتی وقتی دانه و آسیاب خوب هستند، آب را بررسی کنید. گاهی فقط عوض کردن منبع آب، فنجان را شفاف تر و خوشطعم تر می کند. این همان نکته ای است که بسیاری از افراد تا وقتی تجربه اش نکنند، باورش نمی کنند.

دمای مناسب آب برای قهوه
یکی از دلایلی طعم سوختگی یا تلخی بیش از حد به قهوه می دهد استفاده از آب بیش از حد داغ است. آب جوش در حال قل زدن می تواند ترکیبات تلخ قهوه را بیش از حد استخراج کند و از لطافت آن بکاهد.
برای بیشتر روش های دم آوری، داغ بودن آب لازم است اما نه در آستانه نقطه جوش. هنگامی که کتری را جوش می آورید 30 تا 60 ثانیه صبر کنید و سپس روی قهوه آب بریزید، این کار کمک می کند که از سوختگی طعم قهوه جلوگیری شود و عصاره گیری متعادل شود.
نسبت قهوه به آب را حدسی نریزید!
یکی از دلایل مهم بی مزگی یا سنگینی طعم قهوه رعایت نکردن نسبت استاندارد آب به قهوه است. اگر قهوه به نسبت کم لحاظ شود نوشیدنی رقیق می شود و اگر بیش از حد باشد ممکن است طعم غلیظ و تلخ به دست بیاید.
نسبت آب به قهوه باید 1 به 17 باشد یعنی به ازای هر گرم قهوه 17 میلی لیتر/گرم آب باید استفاده شود.
مزیت اندازه گیری دقیق آن این است که اگر نتیجه خوب شد می توانید همان طعم را دوباره تکرار کنید.

تاثیر زمان دم آوری در طعم خوب قهوه خانگی

ابزار دم آوری و طعم قهوه
نگهداری درست قهوه برای تازه ماندن عطر

شناخت رازهای قهوه خوش طعم در خانه
| مورد | وضعیت ایدهآل | اگر رعایت نشود چه میشود؟ | اقدام اصلاحی سریع |
|---|---|---|---|
| تازگی قهوه | دانه تازه با تاریخ رُست مشخص | بیمزگی، بوی کهنگی، عطر کم | خرید در حجم کمتر و تازهتر |
| نوع خرید | دانه کامل بهجای پودر آماده | افت سریع عطر و طعم | درست قبل از دمآوری آسیاب کنید |
| درجه آسیاب | متناسب با روش دمآوری | تلخی یا ترشی نامتعادل | آسیاب را مرحلهای تنظیم کنید |
| یکنواختی آسیاب | ذرات هماندازه | طعم ناهماهنگ و کدر | از آسیاب باکیفیتتر استفاده کنید |
| کیفیت آب | آب تمیز، خوشطعم و بدون بوی اضافی | طعم کدر، تخت یا ناخوشایند | منبع آب را عوض کنید |
| دمای آب | داغ، نه جوشِ خروشان | طعم سوخته یا تلخی زیاد | ۳۰ تا ۶۰ ثانیه بعد از جوش صبر کنید |
| نسبت قهوه به آب | حدود ۱ به ۱۵ تا ۱ به ۱۷ | رقیق، بیمزه یا بیش از حد سنگین | با ترازو اندازهگیری کنید |
| زمان دمآوری | متناسب با روش | عصارهگیری کم یا زیاد | زمان را ثابت و دقیق کنترل کنید |
| تمیزی ابزار | شستوشوی منظم و نظافت دورهای | طعم کهنگی، تلخی و بوی ماندگی | ابزار را کامل تمیز کنید |
| روش دمآوری | هماهنگ با ذائقه | نارضایتی از طعم حتی با اجرای درست | روش مناسب سلیقه خود را انتخاب کنید |
| نگهداری قهوه | ظرف دربسته، مات، دور از نور و گرما | افت عطر، کهنگی زودرس | ظرف مناسب و محیط خنکتر انتخاب کنید |