امروزه قهوه نوشیدنی پرطرفدار و بسیارمحبوب در سرتاسر دنیا است. بسیاری از مردم هر روزه برای سرحال شدن و حال خوب انواع قهوه مینوشند.
قهوه همچنانی که مزایایی دارد در برخی موارد هم میتواند واکنش هایی مثل لرزش بدن، اضطراب و بالا رفتن ضربان قلب را به همراه داشته باشد.
قهوه نوشیدنی با محرک کافئین است که میتواند باعث افزایش فعالیت سیستم عصبی شود. این تحریک سیستم عصبی در برخی از افراد به دلیل ژنتیک بدنی، مقدار مصرف، حساسیت بالای گیرنده عصبی بیشتر است و باعث لرزش بدن میشود.
لرزش بدن به دلیل نوشیدن قهوه در شدت کم و کوتاه مدت نگران کننده نیست ولی در شدت بالا نیاز به رسیدگی دارد. در ادامه هر کدام از موارد را بررسی و راه های پیشگیری از این واکنش بدنی را نیز خواهیم گفت.
اثر کافئین قهوه بر سیستم عصبی بدن چگونه است؟
خوردن قهوه چه اثری روی ما میگذارد و چرا بعضی از افراد بعد از خوردن آن لرزش بدن میگیرند!
نوشیدنی قهوه دارای ماده ی کافئین، آنتی اکسیدان و اسید ها است که هر کدام تاثیراتی را روی سیستم عصبی بدن تا ایمنی سلول ها دارند.
کافئین موجود در قهوه میتواند روی گیرنده های آدنوزین که در مغز است، تاثیر بگذارد. این گیرنده ها هم مسئول ایجاد خستگی و کاهش هوشیاری هستند. کافئین با اشغال این گیرنده ها، فعالیت آنها را سریع تر و سطح هوشیاری را بالاتر میبرد.
فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک
مطالعات فارماکولوژی کتابخانه ملی پزشکی آمریکا در حوزه پزشکی و نوروساینس نشان میدهد که وقتی آدنوزین توسط کافئین مهار میشود، میتواند فعالیت سیستم سمپاتیک را تحریک کند.
افزایش فعالیت سیستم عصبی باعث ترشح هورمون ها نیز میشود. در نهایت مهار گیرنده ها و ترشح هورمون ها باعث میشود تا سیستم عصبی بدن بعد از خوردن قهوه به حالتی آماده باش میبرد.
چرا افزایش آدرنالین بعد از مصرف قهوه باعث لرزش بدن میشود؟
آدرنالین یکی از همان هورمون هایی است که در نتیجه مصرف کافئین و فعال شدن سیستم عصبی ترشح میشود. این هورمون با تحریک کردن سیستم عصبی، ضربان قلب، جریان خون و تحریک عضلات را افزایش میدهد.
با تحریک شدن عضلات بدن در حالت آماده باش، تحمل آنها پایین آمده و حتی کوچک ترین سیگنال ها روی آنها اثر میگذارد.
بدن در حالت طبیعی میتواند این سیگنال ها را کنترل کند و تاثیری روی سیستم عصبی شما نداشته باشد. یعنی عضله ها دقیقا با هم منقبض میشوند و کارکرد کنترل شده ای را داشته باشند.
ولی در این شرایط حتی پیام های ریز هم تاثیر زیادی روی بدن میگذارد و سیگنال های ناخوداگاه هم عاملی برای شروع لرزش بدن میشود.
چرا بعضی افراد با مصرف قهوه بیشتر دچار لرزش بدن میشوند؟
شدت لرزش بدن با خوردن قهوه در افراد متفاوت است، چون واکنش بدن شما به کافئین و آدرنالین یکسان نیست. یک نفر ممکن است در روز 4 فنجان قهوه بنوشد و علائمی نداشته باشد و یک نفر ممکن است با نوشیدن حتی 1 فنجان دچار لرزش بدن شود.
لرزش بدن با مصرف کافئین در برخی از افراد به دلیل ژنتیک، حساسیت گیرنده ها، میزان مصرف و اضطراب زمینه ای بیشتر میشود.
ژنتیک برخی افراد به این گونه است آنزیم کبدی که مسئول تجزیه کافئین است در این افراد کندتر کار میکند. و در برخی از افراد هم گیرنده های عصبی آنها به نسبت آدنوزین حساس تر است.
در نهایت به خاطر این دلایل ممکن است که برخی افراد، حساسیت بیشتری را به کافئین داشته باشند.
چه مقدار قهوه باعث لرزش بدن میشود؟
اینکه چه مقداری دقیقی از قهوه باعث لرزش بدن میشود، بسته به ژنتیک و حساسیت ها و عادت شما متفاوت است. در حالی که مطالعه های فارماکولوژی نشان میدهد که اثر کافئین در افرادی که حساسیت دارند از مقدار 50 تا 100 میلی گرم شروع میشود.
پس اگر مقدار کافئینی که مصرف کردید از تحمل سیستم عصبی شما بیشتر برود، لرزش های خفیفی در بدن شما به وجود میآید. برای اینکار حتی دانستن اینکه کدام قهوه کافئین بیشتری دارد؟ میتواند کمک زیادی به شما بکند.
گزارش های علمی میگویند که حد مناسب کافئین قهوه برای بزرگسال باید در حدود 400 میلی گرم در روز باشد که این معادل 3 فنجان قهوه میباشد. توجه کنید که مقدار مصرف برای افراد حساس کمتر در حتی ممکن است با 1 فنجان قهوه نیز علائم شروع شود.
بنابراین لرزش بدن بستگی به حساسیت و شرایط و مقدار مصرف متفاوت است. میتوانید برای کاهش و قطع این علائم مقدار مناسب را مصرف یا به جای آن چای ماسالا و کرک استفاده کنید.
آیا لرزش بدن بعد از قهوه خطرناک است؟
لرزش بدن بعد از خوردن قهوه خطرناک نیست و فقط واکنش سیستم عصبی بدن است. لرزش بدن شما که در اثر تحریک سیستم عصبی است میتواند با علائم های دیگر هم مثل بالا رفتن ضربان قلب و اضطراب هم همراه باشد.
توجه کنید که در زمانی که این علائم خفیف و کوتاه و فقط بعد از خوردن قهوه به وجود بیاینند، طبیعی هستند.
منابع معتبر پزشکی مانند Mayoclinic توضیح میدهند که زمانی این علائم میتواند برای شما خطرناک و نگران کننده باشند که لرزش شدید همراه با تپش قلب بالا و سرگیجه و حمله پانیک را به همراه داشته باشند. در این شرایط یا به پزشک مراجعه کنید و یا میزان مصرف قهوه خود را به مراتب خیلی پایین آورید.
درمان لرزش بدن بعد از خوردن قهوه
برای اینکه بتوانید لرزش بدن را بعد از مصرف قهوه درمان و آن را کنترل کنید، نیاز به مصرف داروی خاصی ندارید. فروشگاه کافارو هر کدام از این روش ها را برای دوستداران قهوه بررسی کرده تا بتوانید در صورت بروز علائم، سریعا از لرزش های شدید تر پیشگیری کنید.
اندازه قهوه را پایین بیاورید و یا آن را قطع کنید.
بهترین کاری که میتواند برای جلوگیری از لرزش بدن انجام دهید، کمتر کردن مقدار قهوه است. یعنی هر وقت دچار لرزش بدن شدید، مقدار قهوه مصرفی خود را تا 1 لیوان در روز پایین آورید و یا آن را کاملا قطع کنید.
برای این کار همچنین میتوانید نوع پودر قهوه را به قهوه هایی با کافئین کم تر و استفاده آن یک بار در روز کاهش دهید.
آب بیشتر بنوشید.
مصرف آب بیشتر باعث میشود تا کافئین مصرف شده با دفع آب زیاد شود. به این صورت سرعت دفع کافئین افزایش یافته و لرزش بدن هم کاهش پیدا میکند.
غذاهای کربوهیدارت بخورید.
هر وقت دچار لرزش بدن بعد از خوردن قهوه شدید میتوانید با خوردن غذاهایی مثل نان و برنج، موز و غذاهای کربوهیدارت دار جذب کافئین را کندتر کنید. این کار لرزش بدن را کمتر میکند.
سیستم عصبی و بدن را آرام کنید.
با تنفس های عمیق و آهسته، استراحت کردن میتوانید از ترشح بیشتر هورمون جلوگیری و بدن را آرام تر کنید. تاثیر مصرف قهوه بر استرس میتواند با فعالیت های سنگین و استرس زا بیشتر هم حس شود.
پیاده روی سبک و آرام داشته باشید.
کارها و پیاده روی سبک میتواند در مصرف و سوزاندن کافئین تاثیر داشته باشد.
