اگر کمی در دنیای قهوه های دمی چرخیده باشید، بعید است که اسم V60 به گوشتان نخورده باشد. خیلی ها اولین با آن را در کافه ها می بینند؛ یک دریپر مخروطی که باریستا با حوصله آب را دورانی روی پودر قهوه می ریزد و در نهایت یک فنجان قهوه شفاف، خوش عطر و تمیز به مشتری تحویل می دهد. اما وقتی نوبت به استفاده در خانه می رسد، سوال اصلی این است که دقیقا V60 چیست و چرا این قدر محبوب شده است؟ و مهم تر از آن آیا برای شما ابزار مناسبی هست یا نه؟
در کافارو وقتی کسی سراغ V60 می آید ما حدس می زنیم که یا به دنبال یک روش جدی تر برای قهوه دمی است یا از ابزارهای دم آوری مثل فرنچ پرس و موکاپات گذشته و حالا می خواهد کنترل بیشتری روی طعم نهایی داشته باشد. یعنی چیزی که فقط V60 از پس آن برمی آید؛ ابزاری که ظاهر ساده ای دارد اما در عمل بسیار دقیق و حساس است.
در این مقاله می خواهیم بدون حاشیه رفتن، V60 را دقیق بررسی کنیم تا اگر در کار کردن با آن تازه کار هستید به طور کامل با ساختار و علت مخروطی بودن آن آشنا شوید و بعد نقش فیلتر کاغذی و اهمیت کنترل جریان آب را شفاف می کنیم و در نهایت تفاوت آن با کمکس را هم بررسی می کنیم تا بتوانید با مقایسه درست ابزار مناسب خود را بهتر تشخیص دهید.
انواع دریپرV60
V60 معمولا در جنس های مختلفی مثل شیشه ای، پلاستیکی، سرامیک و فلزی مثل استیل تولید می شود. که هر کدام روی حفظ دما، دوام و تجربه دم آوری تاثیر متفاوتی دارند.
- رایج ترین نوع V60 پلاستیکی است که وزن سبک، قیمت ارزان و برای شروع معمولا گزینه اول است چون گرما را کمتر جذب می کند و دمای دم آوری را پایدارتر نگه می دارد.
- مدل سرامیکی ظاهر جذاب تر و حس حرفه ای تری دارد اما قبل از دم آوری بهتر است گرم شود تا دمای آب را کاهش ندهد.
- V60 شیشه ای از نظر ظاهری بسیار جذاب است و روند عصاره گیری را به زیبایی نشان می دهد اما اگر پیرکس نباشد می تواند شکننده باشد بنابراین هنگام خرید توجه کنید که جنس پیرکس را تهیه کنید تا دوام بالایی داشته باشد.
- نوع فلزی از نظر ظاهری شیک است و طعم اصلی قهوه را تغییر نمی دهد و مزه ی خنثی دارد. و برای استفاده در سفر یا استفاده طولانی مدت گزینه خوبی محسوب می شود.
علاوه بر جنس V60 در سایز های مختلف 1، 2 و 3 نیز تولید می شود که سایز 1 برای یک نفر، 2 برای استفاده روزمره و دو نفر و سایز 3 برای حجم بیشتر مناسب است.
طراحی و شکل مخروطی V60
V60 ابزاری مخروطی شکل است که اسم آن نیز از همین طراحی خاص آن شکل گرفته V به شکل مخروطی آن و 60 نشان دهنده زاویه بدنه آن است. در نگاه اول این جزئیات شاید یک طراحی ساده به نظر برسد اما این فرم و زاویه 60 درجه ی V60 در زمان عصاره گیری نقش مهمی در جریان آب دارد.
طراحی آن به شکل مخروطی باعث می شود تا پودر قهوه در بخش میانی محصور شود و وقتی بر روی آن آب میریزیم آب از کنارهای دیواره عبور نکند و مدت مشخصی با پودر قهوه در تماس بماند. همین مسئله باعث می شود تا کنترل بیشتری روی عصاره گیری داشته باشیم.
بسیاری از افرادی که برای اولین بار با V60 قهوه درست می کنند متوجه می شوند که خروجی آن با فرنچ پرس یا موکاپات فرق دارد. با V60 دیگر خبری از بافت سنگین و روغنی نیست. درواقع با V60 بیشتر روی شفافیت طعمی و تفکیک نوت ها کار می کنیم و برای همین است که برخی افراد برای اینکه تفاوت طعمی دانه ها را بهتر حس کنند به سراغ V60 می روند.
دریپر V60 چطور کار می کند؟
این ابزار به روش پوراور کار می کند به این صورت که فیلتر کاغذی داخل آن قرار می گیرد و قهوه آسیاب شده در آن ریخته می شود. سپس به آرامی و به صورت کنترل شده روی آن آب داغ ریخته می شود. میزان آسیاب، دمای آب، سرعت ریختن و نسبت استاندارد آب به قهوه، همگی روی نتیجه نهایی اثر دارند و به همین دلیل V60 دقت و مهارت بالایی می طلبد.
کاربرد شیارهای داخلی V60
اگر داخل بدنه V60 را نگاه کنید، شیارهای مارپیچی می بینید که برخلاف تصور عموم تنها کاربرد تزئینی ندارند. کاربرد اصلی این شیارها این است که بین فیلتر و دیواره فضای عبور هوا وجود داشته باشد تا فیلتر به طور کامل به بدنه نچسبد. اگر فیلتر به دیواره بچسبد؛ جریان آب به صورت متعادل نخواهد بود و کنترل آن سخت خواهد شد.
در واقع همین ویژگی آن است که باعث می شود کنترل بهتری روی جریان آب و عصاره گیری تمیزتری داشته باشیم.
نقش فیلتر کاغذی در V60
علاوه بر نقشی که در جریان متعادل آب دارد فیلتر کاغذی باعث می شود تا ذرات ریز قهوه کمتر وارد فنجان شوند، بخش زیادی از روغن ها را به خود جذب و فنجانی شفاف تر به ما تحویل می دهد.
توجه کنید که قبل از شروع دم آوری بهتر است فیلتر را با آب داغ خیس کنید تا بوی کاغذ فیلتر کمتر و دریپر و سرور یا فنجان هم کمی گرم شوند. بسیاری از افرادی که در اولین دفعات استفاده از V60 نتیجه درستی نمی گیرند، همین مرحله را نادیده می گیرند و بعد از طعم کاغذی یا سرد بودن قهوه گلایه می کنند.
کنترل جریان آب در V60
اگر بخواهیم فقط یک مهارت کلیدی در دم آوری با V60 را نام ببریم همین مهارت کنترل جریان آب است. در V60 نباید فقط آب را روی قهوه بریزیم بلکه باید تصمیم بگیریم که آب را با چه سرعتی بریزیم، اصلا از کجا شروع کنیم، چطور به شکل دایره ای یا مرحله ای حرکت کنیم و چقدر در هر مرحله آب اضافه کنیم.
همین موضوع است که V60 را هم جذاب می کند و هم کمی چالش برانگیز. اگر آب را خیلی سریع بریزیم ممکن است عصاره گیری ناقص شود و قهوه رقیق و کمی ترش تر شود. اگر بیش از حد آهسته و یا نامنظم بریزیم به احتمال زیاد فنجان نهایی تلخ یا گس خواهد شد. برای همین کتری های دهانه باریکی مثل کتری قهوه کلود مدل Coffee break برای دم آوری با آن وسیله ی لوکسی محسوب نمی شوند و برای کنترل صحیح جریان آب لازم است که یکی را کنار خود داشته باشیم.
برای دم آوری با V60 به چه ابزارهایی نیاز است؟
برای اینکه از V60 نتیجه خوبی بگیریم بهتر است چند وسیله اصلی را کنار خود داشته باشیم:
- یک دریپر V60 باکیفیت مثل دریپر قهوه V60 سایز 2
- فیلتر کاغذی مخصوص V60 که در کافارو بسته 40 عددی آن را موجود داریم و می توانید تهیه کنید.
- یک کتری دهانه باریک
- آسیاب قهوه با دقت خوب؛ چون یکنواختی در V60 خیلی مهم است. و توجه کنید که دان قهوه باید رست روشن تا مدیوم و آسیاب نیز کمی درشت تر از آسیاب اسپرسو باشد.
- ترازوهای قهوه مثل اسکیل قهوه یونیک تایم برای اندازه گیری دقیق. یا مدل هایی مثل اسکیل دیجیتال قهوه تایمر دار که برای برخی روش ها می تواند کارآمد تر باشد چون زمان دم آوری را با توجه به وزن قهوه تعیین و کار را برای افراد راحت تر می کند.
- سرور یا یک فنجان شیک مثل شات پیرکس دسته رنگی مدل Coffee که شفافیت قهوه را به خوبی نشان می دهد و لذت نوشیدن را دوچندان می کند.
- و آب با دمای مناسب که برای بیشتر روش های دم آوری گفته می شود که بهتر است بین 90 تا 96 درجه باشد یعنی بلافاصله بعد از جوشیدن نباشد که قهوه را تلخ کند. می توانید به آب جوش 30 تا 45 ثانیه زمان بدهید تا به این دما برسد. اگر دما سنج دارید هم که کار راحت تر می شود.
تفاوت V60 با کمکس چیست؟
یکی از پرتکرارترین سوال افراد از ما این است که V60 بهتر است یا کمکس؟ واقعیت این است که این دو ابزار به صورت مستقیم رقیب هم نیستند و دو سبک متفاوت از قهوه دمی را ارائه می دهند.
تفاوت های اصلی آن ها در نوع فیلتر، کنترلی که نیاز دارند، حجم دم آوری و طعم نهایی است. فیلتر کمکس معمولا صخیم تر از فیلتر V60 است که نتیجه آن فنجانی تمیزتر، سبک تر و حتی شفاف تر است اما گاهی بخشی از بافت و شدت طعم قهوه را نیز کم می کند. V60 معمولا اجازه کنترل بیشتری به کاربر می دهد و نسبت به نحوه ی ریزش آب حساس تر است. کمکس هم نیاز به دقت دارد اما V60 انعطاف بیشتری برای بازی با عصاره گیری دارد. کمکس معمولا برای دم آوری چند فنجان هم گزینه خوبی است در حالی که V60 بیشتر برای دم آوری تکی یا حجم های محدود رایج است. اگر تمایل دارید بیشتر در مورد کمکس بخوانید می توانید مقاله کمکس چیست؟ را مطالعه کنید.
V60 برای چه افرادی مناسب است؟
اگر بخواهم خیلی صادقانه بگویم V60 برای همه نیست و این کاملا طبیعی است برای مثال اگر صبح ها عجله دارید، حوصله دقت در نسبت ها و ریزش مرحله ای آب را ندارید و فقط یک قهوه سریع و بی درسر می خواهید احتمال دارد بعد از مدتی کمتر به سراغ آن بروید. اما برای افرادی که به صورت حرفه ای دنیای قهوه را دنبال می کنند یا به دنبال تجربه ای متفاوت در نوشیدن قهوه هستند بله ارزش خرید دارد. اگر می خواهید تفاوت بین دانه ها، رست ها و نت های طعمی را بهتر حس کنید V60 می تواند گزینه کاملا مناسبی باشد. درواقع کسانی که فقط نوشیدن قهوه برایشان اولویت دارد؛ لزوما به سراغ V60 نمی روند اما افرادی که به یادگیری عمیق تر در دنیای قهوه فکر می کنند معمولا با این ابزار ارتباط خوبی می گیرند.
V60 ابزاری است که با شما رشد می کند. یعنی ممکن است بار اول قهوه ای معمولی بدهد، اما وقتی کم کم آسیاب، زمان و ریزش آب را بهتر بشناسید، همین ابزار ساده می تواند واقعا شما را با یک فنجان قهوه سوپرایز کند.
ما در کافارو هر ابزاری که برای دم آوری با V60 نیاز داشته باشید را موجود داریم و می توانید آن را به صورت آنلاین تهیه و بدون هیچ دردسری درب خانه تحویل بگیرید همچنین انواعی از دان قهوه با کیفیت مثل دانه 100 عربیکا که برای V60 نتیجه خوبی می دهد را با رست دلخواه و مناسب در اختیارتان قرار می دهیم و تا رسیدن به نتیجه ای مطلوب همراهتان خواهیم بود. پس با خیال راحت ماجراجویی تان را شروع کنید.
