اگر طعم قهوه ای که درست می کنید دلخواهتان نیست و در خیلی از مواقع بیش از حد تلخ، ترش یا رقیق می شود، این مشکل می تواند ناشی از درجه آسیاب قهوه باشد. درجه آسیاب قهوه برای هر روش دم آوری آن متفاوت است و برای هر ابزار دم آوری می بایست قهوه را نسبت با آن آسیاب کرد.
آسیاب قهوه مهم ترین عامل برای استخراج طعم متعادل است و می تواند یک قهوه معمولی را به فنجان قهوه ای خوش عطر و متوازن تبدیل کند، هرچه زمان تماس آب و قهوه کمتر باشد به آسیاب ریزتری نیاز دارید و هر چقدر زمان تماس بیشتر باشد آسیاب باید درشت تر انجام شود.
در این راهنما درجه آسیاب متناسب با هر روش دم آوری ( اسپرسو – موکاپات – فرنچ پرس – وی 60 – کمکس – قهوه ترک – کلدبرو) را به طور دقیق و تخصصی اما به زبان ساده بررسی می کنیم و همچنین نشانه های آسیاب خیلی ریز یا خیلی درشت را برای شما آشکار می کنیم، همچنین راهکاری برای آسیاب قهوه که مناسب برای طرز تهیه قهوه در خانه باشد را ارائه می دهیم.

چرا درجه آسیاب قهوه مهم است؟
آسیاب قهوه فقط دان قهوه را به پودر تبدیل نمی کند بلکه روی سرعت استخراج طعم و عطر قهوه اثر می گذارد. وقتی قهوه ریز آسیاب می شود سطح تماس آب با ذرات بیشتر می شود و عطر و طعم سریع تر استخراج می شود.
وقتی آسیاب درشت تر باشد آب به سختی می تواند ترکیبات طعمی و عطری آن را خارج کند و سرعت استخراج کندتر می شود.
در روش اسپرسو یا تهیه قهوه با موکاپات به دلیل این که زمان عبور آب کوتاه است آسیاب ریز تر می شود و در روش هایی مثل فرنچ پرس یا کلدبرو که زمان تماس آب و قهوه زیاد است آسیاب درشت تر بهتر جواب می دهد.
اگر بخواهیم برای آسیاب یک فرمول درست کنیم به زبان ساده این فرمولها می تواند یک راه حل مناسب باشد :
زمان کم تماس آب و قهوه = آسیاب ریزتر
زمان زیاد تماس آب و قهوه = آسیاب درشت تر

درجه آسیاب قهوه برای دستگاه اسپرسو
درجه آسیاب قهوه برای دستگاه اسپرسو باید ریز و یکدست باشد، در این روش دم آوری آب با فشار بالا در مدت کم از سطح قهوه عبور می کند بنابراین اگر آسیاب درشت باشد آب سریع عبور می کند و طعمی که در فنجان قهوه حس می شود ترش، رقیق و با بادی کم خواهد بود.
اگر آسیاب بیش از حد ریز باشد آب نیز به سختی حرکت می کند و شات اسپرسو تلخ و سنگین می شود.
برای بیشتر دستگاه ها زمان استخراج بین 25 تا 30 ثانیه زمان مناسبی است، اگر استخراج در 15 الی 20 ثانیه تمام شد معمولا به علت آسیاب درشت و اگر بالای 35 ثانیه طول کشید آسیاب بیش از حد ریز است.
تجربه عملی بسیاری از باریستاها نشان می دهد که تغییرات در آسیاب اسپرسو می تواند روی طعم آن تاثیری شگرف بگذارد.
درجه آسیاب قهوه برای دستگاه صنعتی
درجه آسیاب قهوه برای دستگاه صنعتی باید دقیق و منظم تر تنظیم شود چون دستگاه های صنعتی هدگروپ قوی تری دارند و فشار پایداری ایجاد می کند، دانه های قهوه در کافه ها به دلیل تغییر دمای محیط یا رطوبت رفتار متفاوتی نشان می دهند و به همین خاطر باریستاها باید در روز آسیاب را چندین بار تنظیم کنند. اگر در دستگاه صنعتی سرعت شات ها ناگهانی سریع شد باید آسیاب را ریز تر کنید.

درجه آسیاب قهوه برای دستگاه خانگی
انتخاب درجه آسیاب قهوه برای دستگاه خانگی معمولا آسیاب ریز است چون که این دستگاه ها نسبت به نمونه های صنعتی انعطاف بیشتری دارند. اگر دستگاه شما پمپ ضعیفی دارد یا پرتافیلتر دستگاه خانگی به صورت تحت فشار است ممکن است آسیاب خیلی ریز نتیجه خوبی به شما تحویل ندهد و بهتر است از یک درجه بازتر استفاده کنید تا خروجی متعادل تری برای شما ایجاد کند.

درجه آسیاب قهوه برای موکاپات
درجه آسیاب قهوه برای موکاپات باید متوسط رو به ریز باشد یعنی از اسپرسو کمی درشت تر باشد، یکی از اشتباهات رایج استفاده از درجه آسیاب اسپرسو برای موکاپات است که این انتخاب می تواند فشار بیش از حد را روی پودر قهوه ایجاد کند و طعمی تلخ و سوخته را در نتیجه به همراه داشته باشد.
در تجربه ای که خیلی از مصرف کنندگان خانگی قهوه برای یکدیگر بازگو می کنند، قهوه در موکاپات وقتی بهترین نتیجه را می دهد که پودر قهوه کمی درشت تر از اسپرسو باشد. اگر آسیاب خیلی ریز باشد قهوه طعمی خشک و فلزی پیدا می کند. و اگر بیش از حد درشت باشد قهوه خیلی آبکی و کم عطر می شود.

درجه آسیاب مناسب فرنچ پرس
افرادی که به دنبال آموزش قهوه فرنچ پرس حرفه ای هستند، درجه آسیاب مناسب نیز برای آن ها خیلی اهمیت دارد. در فرنچ پرس بهترین انتخاب آسیاب درشت است.
در این روش دم آوری قهوه برای دقایقی در تماس کامل با آب قرار دارد و اگر آسیاب ریز باشد ، طعم و عطری زیادی استخراج می شود و تلخی نوشیدنی زیاد خواهد شد همچنین آسیاب ریز باعث می شود که پیستون فرنچ پرس به سختی حرکت کند و رسوب زیاد وارد فنجان شود.
درجه آسیاب مناسب برای V60
آسیاب متوسط برای وی 60 بهترین گزینه ممکن است، به گونه ای که نه به ریزی اسپرسو باشد و نه به درشتی فرنچ پرس.
اگر آسیاب V60 خیلی ریز باشد آب به سختی از فیلتر کاغذی عبور می کند و نتیجه آن قهوه ای تلخ و سنگین می شود و اگر خیلی درشت باشد آب سریع پایین می رود و قهوه کم عطر و گاهی ترش می شود.

درجه آسیاب کمکس چگونه باید باشد؟
درجه آسیاب کمکس به وی 60 شباهت زیادی دارد اما به دلیل استفاده از فیلتر کاغذی ضخیم تر آسیاب باید متوسط رو به درشت باشد و از وی 60 کمی درشت تر باشد.
این فیلتر ها ذرات بیشتری را فیلتر می کنند و طعمی تمیز و شفاف را ارائه می دهند. اگر آسیاب کمکس از حد معمول ریزتر باشد آب به سختی عبور می کند و قهوه ای تلخ و سنگین را تحویل می دهد.
اگر آسیاب درشت باشد نوشیدنی تبدیل به قهوه ای سبک و بی جان می شود.
درجه آسیاب قهوه ترک
برای قهوه ترک باید از آسیاب خیلی ریز استفاده شود و آن قدر ریز باشد که بافت آن شبیه به آرد شود. به دلیل اینکه در این روش قهوه فیلتر نمی شود و پودر آن در داخل نوشیدنی باقی می ماند اگر آسیاب به اندازه کافی ریز نباشد بافت قهوه شبیه قهوه ترک نمی شود
این بافت باید غلیظ و با کف خوب باشد که اگر آسیاب آن درشت باشد کف ایجاد نمی شود و ته نشینی ذرات بیش از حد نامنظم می شود.
یکنواختی آسیاب نیز در قهوه ترک اهمیت زیادی دارد چون ذرات در حس دهانی تاثیر گذار خواهند بود.
درجه آسیاب مناسب قهوه کلدبرو
قهوه سرد دم یا کلد به آسیاب خیلی درشت نیاز دارد زیرا که تماس آب و قهوه در این روش خیلی طولانی است و حدود 8 تا 16 ساعت زمان می برد.
اگر آسیاب ریز باشد نتیجه آن قهوه ای تلخ، سنگین و کدر می شود. آسیاب درشت کمک می کند که عصاره گیری به طور آرام و متعادل انجام شود.

علائم آسیاب خیلی ریز قهوه
آسیاب اگر از تناسب روش دم آوری خارج شود و ریز تر از حد معمول آن انجام شود نشانه های از خود بر طعم یا ابزار دم آوری بر جا می گذارد :
- طعم تلخ، گس یا خشک
- سنگینی بیش از حد و پایانمزه ناخوشایند
- زمان دمآوری طولانیتر از حد معمول
- گرفتگی فیلتر یا کندی عبور آب
- در اسپرسو: خروجی قطرهای، شات کند و کرمای تیره
- در فرنچ پرس و ترک: رسوب زیاد و بافت گِلی
اگر این نشانه ها را مشاهده کردید آسیاب را درشت تر کنید.
علائم آسیاب درشت قهوه
آسیاب بیش از حد درشت نیز نشانه هایی دارد که نشات گرفته از استخراج کم عطر و طعم قهوه است:
- طعم ترش یا نارس
- بدنه کم و حس آبکی
- عطر کم و فنجان بیجان
- زمان دمآوری کوتاهتر از حد نرمال
- در اسپرسو: شات سریع، کرمای کم و رقیق
- در پوراور: عبور خیلی سریع آب و فنجان کمعمق
چطور قهوه را در خانه درست آسیاب کنیم؟
به طور خلاصه در آموزش عملی دم آوری قهوه، باید درجه آسیاب قهوه ها را از سطح ریز با اسپرسو و ترک شروع کرد و سپس با موکاپات کمی درشت تر کرد، وی 60 و کمکس نیز درجه درشت تری از قبلی ها دارند و درشت ترین آسیاب در روش های دم آوری متعلق به فرنچ پرس و کلد برو است.
| روش دمآوری | درجه آسیاب مناسب | زمان تماس تقریبی | نتیجه طعمی معمول |
|---|---|---|---|
| اسپرسو | ریز | ۲۵ تا ۳۰ ثانیه | غلیظ، متمرکز، کرمادار، شیرین در صورت تنظیم درست |
| موکاپات | متوسط رو به ریز | ۱ تا ۲ دقیقه | بدنهدار، قوی، نزدیک به اسپرسوی خانگی |
| قهوه ترک | بسیار ریز، شبیه آرد | ۱ تا ۲ دقیقه | بسیار غلیظ، سنگین، بافتدار |
| V60 | متوسط | ۲ تا ۳دقیقه | شفاف، عطری، اسیدیته زنده، تمیز |
| کمکس | متوسط رو به درشت | ۳ تا ۵ دقیقه | شفاف، تمیز، سبکتر، با وضوح بالا |
| فرنچ پرس | درشت | ۴ دقیقه | بدنهدار، روغنیتر، سنگینتر |
| کلدبرو | خیلی درشت | ۸ تا ۱۶ ساعت | نرم، کماسیدتر، شیرینتر، ملایم |
کافارو به شما کمک می کند تا هنگام خرید پودر قهوه کنترل انتخاب درجه آسیاب آن را خودتان بر عهده داشته باشید و هنگام خرید بسته به ابزار دم آوری و روش دلخواه، آسیاب ریز یا درشت را انتخاب کنید.